Διαβάστε το άρθρο του Γεράσιμου Κονιδάρη, που δημοσιεύτηκε στο ένθετο “ΥΓΕΙΑ”, το οποίο κυκλοφόρησε με την εφημερίδα “ΤΟ ΒΗΜΑ” την Κυριακή 22 Μαρτίου 2026:
ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΤΑΥΦΕ
Η εμπιστοσύνη ως «κλειδί» βιωσιμότητας του ασφαλιστικού
Του Γεράσιμου Κονιδάρη*
Η εμπιστοσύνη στο ασφαλιστικό σύστημα χτίζεται όταν το κράτος και η συντεταγμένη Πολιτεία δεν αιφνιδιάζουν τους πολίτες, ακυρώνοντας σχέδια και οικογενειακούς προγραμματισμούς, αλλά προστατεύουν με συνέπεια τα δικαιώματα και την περιουσία τους.
Μόνο έτσι η Κοινωνική Ασφάλιση γίνεται πραγματική δύναμη για το μέλλον, με την εμπιστοσύνη και τη σιγουριά των εργαζομένων να αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την επένδυση σε θεσμούς κοινωνικής προστασίας, όπως τα ασφαλιστικά Ταμεία.
Επιπλέον, η θετική προσμονή των εργαζομένων για το μέλλον τους διαμορφώνει θετικούς όρους και για την ανάπτυξη των κλάδων της οικονομίας.
Το παράδειγμα του ΤΑΥΦΕ
Το Ταμείο Αλληλοβοήθειας Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών (ΤΑΥΦΕ) δημιουργήθηκε το 1943 ως ΝΠΔΔ και αυτοτελώς ως κλάδος πρόνοιας το 1960. Για περισσότερα από 65 συνεχή έτη λειτουργεί ως φορέας δημόσιας υποχρεωτικής Κοινωνικής Ασφάλισης για τους εργαζόμενους στον κλάδο του φαρμάκου.
Στις 20 Δεκεμβρίου 2013 μετατράπηκε σε ΝΠΙΔ και αποτελεί καθολικό διάδοχο του τ. ΤΠΥΦΕ του ΤΑΠΙΤ ΝΠΔΔ. Μαζί με την υποχρεωτικότητα στην ασφάλιση παρέλαβε και ένα σημαντικό αναλογιστικό έλλειμμα που ξεπερνούσε τα 400 εκατομμύρια ευρώ, ενώ η περιουσία του ανερχόταν μόλις σε 40 εκατομμύρια ευρώ.
Από το 2014 μέχρι σήμερα το ΤΑΥΦΕ απέδειξε ότι μπορεί να αποτελέσει ένα επιτυχημένο παράδειγμα κοινωνικής αυτοδιαχείρισης. Χωρίς καμία κρατική οικονομική στήριξη και χωρίς εργοδοτική εισφορά, η περιουσία του Ταμείου από περίπου 40 εκατομμύρια ευρώ το 2014, σήμερα φτάνει στα 286 εκατομμύρια ευρώ, καταγράφοντας αύξηση περίπου 715%.
Την ίδια περίοδο:
- το αναλογιστικό έλλειμμα μειώθηκε κατά 36%,
- το κόστος διοικητικής λειτουργίας μειώθηκε κατά 25%,
Ταυτόχρονα βελτιώθηκαν σημαντικά οι παροχές και η λειτουργία του Ταμείου:
- Ο χρόνος απονομής του εφάπαξ μειώθηκε σε 3-6 μήνες από 1 έως 2,5 χρόνια,
- οι έλεγχοι για εισφοροδιαφυγή αυξήθηκαν κατά 392,31%,
- οι βεβαιωμένες οφειλές αυξήθηκαν κατά 34.697%,
- οι εισπράξεις από οφειλές αυξήθηκαν κατά 443%, και
- αντίστοιχα τα έσοδα του Ταμείου από εισφορές αυξήθηκαν κατά 97,88%.
Η βελτιστοποίηση της λειτουργίας και των ελέγχων, έφερε και αντίστοιχη αύξηση των ασφαλισμένων στο ΤΑΥΦΕ. Σήμερα οι ενεργοί ασφαλισμένοι, που εργάζονται στον στενό πυρήνα του φαρμάκου, ανέρχονται σε περίπου 32.000, ενώ ο συνολικός αριθμός ενεργών και ανενεργών ασφαλισμένων προσεγγίζει τις 60.000.
Το ΤΑΥΦΕ διοικείται από τους ίδιους τους ασφαλισμένους του, στο πλαίσιο ενός μοντέλου κοινωνικής αυτοδιαχείρισης που αποτελεί σπάνιο αλλά ιδιαίτερα επιτυχημένο παράδειγμα για τα ελληνικά δεδομένα. Η λειτουργία και η πορεία του όλα αυτά τα χρόνια αποδεικνύουν ότι ένας θεσμός που στηρίζεται στην υπευθυνότητα των ίδιων των ασφαλισμένων μπορεί να είναι εξαιρετικά αποτελεσματικός, βιώσιμος και αξιόπιστος.
Η κρίση εμπιστοσύνης στην Κοινωνική Ασφάλιση
Μετά από περισσότερο από μια δεκαπενταετία οικονομικής κρίσης και δημοσιονομικών περιορισμών, η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τους θεσμούς της Κοινωνικής Ασφάλισης έχει κλονιστεί.
Οι συνεχείς αλλαγές, οι περικοπές και η έλλειψη μακροπρόθεσμου και σταθερού σχεδιασμού, έχουν οδηγήσει κυρίως τους νέους ανθρώπους στο να αμφισβητούν το αν, τελικά, θα λάβουν στο μέλλον τις παροχές που σήμερα οι ίδιοι χρηματοδοτούν.
Η αντίληψη ότι «ίσως να μην πάρουμε ποτέ σύνταξη ή εφάπαξ» δεν είναι απλώς μια διαδεδομένη πεποίθηση. Είναι μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης, η οποία απειλεί την ίδια τη συνοχή της κοινωνίας και του ασφαλιστικού συστήματος, ενώ αποτελεί τροχοπέδη και για ολόκληρους κλάδους της οικονομίας.
Όταν οι νέες γενιές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο σύστημα, η κοινωνική ασφάλιση παύει να λειτουργεί ως θεσμός αλληλεγγύης μεταξύ των γενεών.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο αναδεικνύεται η σημασία επιτυχημένων παραδειγμάτων όπως το ΤΑΥΦΕ.
Η «ατυχής» νομοθέτηση για το ΤΑΥΦΕ
Παρά τη θετική αυτή πορεία, ήρθε ο νόμος 5078/2023 παντελώς αναίτια και χωρίς να προηγηθεί οποιοσδήποτε διάλογος να άρει την υποχρεωτικότητα ασφάλισης στο ΤΑΥΦΕ.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποτελεί χαρακτηριστική περίπτωση «ατυχούς» νομοθέτησης για το ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ, καθώς δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τη σταθερότητα ενός υγιούς και βιώσιμου κοινωνικού θεσμού.
Διακεκριμένοι συνταγματολόγοι και επιστήμονες της Κοινωνικής Ασφάλισης έχουν επισημάνει ζητήματα συνταγματικότητας των σχετικών διατάξεων, ενώ επιστημονικές μελέτες του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής έχουν αναδείξει τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια τέτοια μεταβολή για τη βιωσιμότητα του Ταμείου.
Η επόμενη μέρα
Σε αυτό το πλαίσιο, προφανής και δίκαιη απαίτηση των χιλιάδων ασφαλισμένων στο ΤΑΥΦΕ είναι η τροποποίηση του νόμου 5078/2023.
Ο διάλογος με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας φαίνεται, πάντως, ότι αποδίδει καρπούς. Ένα πρώτο βήμα έγινε με τη διετή αναβολή της άρσης της υποχρεωτικότητας, η οποία μετατέθηκε για την 1η Ιανουαρίου 2028 αντί της 1ης Ιανουαρίου 2026 που προβλεπόταν αρχικά.
Το ζητούμενο πλέον είναι η οριστική θεραπεία μιας «ατυχούς» νομοθετικής επιλογής, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα ενός θεσμού που υπηρετεί δεκάδες χιλιάδες εργαζόμενους στον κλάδο του φαρμάκου.
Το ΤΑΥΦΕ αποτελεί ζωντανό παράδειγμα ότι η Κοινωνική Ασφάλιση μπορεί να λειτουργεί αποτελεσματικά, όταν στηρίζεται στη διαφάνεια, την υπευθυνότητα και την ενεργό συμμετοχή των ίδιων των ασφαλισμένων.
Η διατήρηση της επί δεκαετίες υποχρεωτικής βάσης ασφάλισης στο ΤΑΥΦΕ δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ενός Ταμείου ή ενός επαγγελματικού κλάδου. Αποτελεί κρίσιμο ζήτημα εμπιστοσύνης στους θεσμούς και επένδυση στη σταθερότητα και την αποτελεσματικότητα του κοινωνικού συμβολαίου για τις επόμενες γενιές.
* Ο κ. Γεράσιμος Κονιδάρης είναι Σύμβουλος Διοίκησης & Επικοινωνίας του ΤΑΥΦΕ ΝΠΙΔ, Επίτιμος Πρόεδρος του ΤΕΑΥΦΕ ΝΠΔΔ, Πρώην Πρόεδρος της Παγκόσμιας Ενωσης Οργανώσεων Ιατροφαρμακευτικών Επισκεπτών και Επιστημονικών Συνεργατών Φαρμάκου (UIADM – Union Internationale des Associations de Délégués Médicaux).
